Menu
Pogrzeb w starożytnej Grecji

Pogrzeb w starożytnej Grecji – obrzędy, wierzenia i zwyczaje

Grecy w swojej kulturze wielką wagę przywiązywali do pochówku. Pogrzeb w starożytnej Grecji był dużym wydarzeniem, a ceremoniał był bardzo rozbudowany.

Pogrzeb w starożytnej Grecji w literaturze

O zwyczajach Greków wiele dowiedzieliśmy się z dzieł literackich. Homer, Sofokles czy Eurypides opisali przebieg pogrzebów w starożytnej Grecji. Dodatkowo opisali także sposoby reagowania żałobników, dzięki czemu wiemy, z jakimi emocjami była wówczas związana śmierć bliskiego.

Początkowo ciało zmarłego wystawiano na widok publiczny. Był to czas, gdy bliscy mogli przyjść i pożegnać się po raz ostatni z denatem. Jak jednak wynika z literatury, w ten sposób sprawdzano także, czy zmarły na pewno nie żyje.

Gdy rodzina zorientowała się, że jeden z jej członków odszedł, jego ciało przewijano cienkim materiałem oraz zamykano mu oczy. Ponieważ dusza musiała poradzić sobie po śmierci, do ust zmarłego wkładano obola, którym ten mógł zapłacić Charonowi. Ponadto do jego dłoni wkładano kawałek placka, aby mógł zyskać zaufanie trzygłowego psa Cerbera, stojącego na straży krainy zmarłych.

To kobiety przygotowywały ciało do pogrzebu. Obmywały je, owijały lnianymi szatami, a także perfumowały zwłoki. Ważnym elementem był lament. Zmarły spędzał w przedsionku domostwa jeden dzień. Był to czas, w którym bliscy mogli się z nim pożegnać, a także wyrazić rozpacz związaną ze stratą. Często były to wręcz teatralne formy użalania się. Niektórzy krzyczeli, inni rozdzierali swoje szaty, niektórzy bili pięściami o posadzkę i wyrywali włosy ze swojej głowy. W ten sposób pokazywano, jak wielki ból sprawiła im śmierć zmarłego.

Pogrzeb w starożytnej Grecji

Grecy przeważnie chowali ciała do grobów, choć zdarzały się przypadki, gdy zwłoki były palone na stosie, a później grzebano prochy. Po dniu poświęconym na pożegnanie ze zmarłym organizowano kondukt żałobny na cmentarz.

Ciała umieszczano w trumnach wykonanych z drzewa, kamienia lub gliny. Zmarłego chowano wraz z cennymi przedmiotami.

Nad grobem wygłaszano mowy pogrzebowe, o ile chowano osobę, która uchodziła za jednostkę wybitną. W innym wypadku jedynie wspólnie lamentowano. Pogrzeb w starożytnej Grecji był wydarzeniem przenikliwie smutnym, dlatego też należało podkreślać, do jak wielkiej straty doszło. Jak wynika z niektórych źródeł, czasem po ceremonii pochówku urządzano zawody sportowe ku czci zmarłego. Z tego zwyczaju wraz z biegiem lat zrezygnowano całkowicie. Przy grobach stały jednak wynajęte płaczki oraz śpiewacy.

Wedle zwyczaju pogrzeb musiał zakończyć się przed wschodem słońca. W innym wypadku żałobnicy naraziliby się na gniew samego Apollina. Miejsce pochówku jako pierwsze opuszczały kobiety, następnie zaś mężczyźni, na końcu cmentarz opuszczały płaczki. Uczestnicy pogrzebu udawali się na stypę.

Pogrzeb w starożytnej Grecji – stypa oraz żałoba

Podczas stypy wygłaszano mowy pogrzebowe. Ważne było to, aby wypowiadać się o zmarłym w dobrym tonie, ale nie przejaskrawiać rzeczywistości. Dla Greków ważnym było mówienie prawdy, dlatego nawet podczas opowiadania o zmarłym nie można było kłamać, byle tylko postawić go w lepszym świetle.

Gdy pogrzeb w starożytnej Grecji dobiegł końca, następował czas żałoby. Jej długość była zależna od części kraju, w której żyła rodzina zmarłego. Przeważnie trwała ona od 12 do 30 dni. W tym czasie noszono czarne szaty, aby pokazać, że poniosło się stratę bliskiej osoby. Na grobie stawiano kwiaty, wina, miód czy słodkie placki. Żałobnicy nie brali udziału w zabawach, nie śpiewali, ani nie grali na instrumentach muzycznych. Czas żałoby wieńczyła uczta – organizowano ją także w każdą rocznicę śmierci zmarłego.

To właśnie grecki sposób pochówku stanowił dla nas bazę do dzisiejszej formy pogrzebów. Wiele zwyczajów praktykujemy także dziś. Grecy cechowali się większą niż w dzisiejszych czasach bogobojnością. Niektóre obrzędy wynikały ze strachu przed bóstwami, inne zaś miały pomóc rodzinie zmarłego w pogodzeniu się ze stratą.

Mariusz Sadowiak 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Udostępnij